Leita frttum mbl.is
Embla

Bloggfrslur mnaarins, febrar 2008

Blekkingar um stimpilgjld

Svei mr , a eina sem kemur af viti essari grein kemur fr rna fjrmlarherra! a virist vera tbreiddur misskilningur (ea vsvitandi blekkingar) meal manna a stimpilgjld su skattur hsakaupendur. etta er vla, stimpilgjld eru fyrst og fremst skattur hsnisseljendur. etta er einfaldlega stareynd svo lengi sem menn telja a ver markai rist (allavega a hluta) af framboi og eftirspurn. Ef g er me 20 milljnir sem g arf a nota hsniskaup er g tilbinn a borga 20 milljnir, svo einfalt er a. Ef stimpilgjldin af kaupunum eru 500 sund og au eru lg niur, er g fram tilbinn a borga 20 milljnir, annig a a er hsnisseljandinn sem grir niurfellingu skattsins. Skiptir litlu mli hvort mikil ensla s hagkerfinu (eina undantekningin er egar alvarlegur markasbrestur er hsnismarkainum annig a hsniseigendur eru ekki tilbnir a selja en a er fjarsta a slkt stand s vi li slandi). a sem verra er, ef g b gu hsni en er me 20 milljnir til skammtmafjrfestinga eru stimpilgjldin eitt af v sem hindar mig v a fjrfesta hsni. Ef au eru felld niur eykst hsnisbrask strlega, sem leiir auvita til hkkas hsnisvers. annig a eir einu sem gra niurfellingu stimpilgjalda eru hsnisbraskarar og eigendur hsnis, sem egar eru bnir a gra strlega hkkunum hsni (etta eru auvita einfldun). eir sem tapa eru nir hsniskaupendur sem urfa a borga hrra ver vegna braskaranna. Er a markmi rkisstjrnarinnar, a fra peninga fr unga flkinu sem er a berjast vi a kaupa sna fyrstu b til streignamannanna?

a er sorglegt a Samfylkingin hafi a skipa viskiptarherra sem enga ekkingu virist hafa vermyndun og ekki ekkja til frambos og eftirspurnar. Er virkilega ekki hgt a finna einhvern sem skilur ABC hagfri flokknum? Sorglegt a dralknirinn rni virist allavega hafa sm skilning mlinu.


mbl.is Httulegt a htta a stimpla?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Eitt af strmennum 20. aldarinnar dregur sig hl

Fidel Castro RuzFidel Castro, frfarandi forseti Kbu hefur kvei a gefa ekki kost sr n sem leitogi landsins. etta kemur ekki vart ar sem nr tv r eru san Castro dr sig hl vegna veikinda. Fidel Castro og flagar hans komust til valda fyrir nr 50 rum byltingu gegn spilltri einrisstjrn Batista. San hefur Kba n frbrum rangri a byggja upp manneskjulegt samflag ar sem menntun og heilsugsla er betri en nokkru ru runarlandi, rtt fyrir stanslaus efnahagsleg skemmdarverk bandarkjastjrna fr upphafi byltingarinnar. eir litu Kbu sem persnulegan "amusement park" rkra bandarkjamanna og mafsa og brjluust yfir v a hjlegan vogai sr a standa uppi hrinu heimsveldinu. Kba er dag hrra velmegunarlista Sameinuu janna en nr ll nnur runarlnd, vissulega hafi stjrn Castro gert mrg mistk og margt geti fari betur samflaginu. Kbu eru plitskir fangar sem ar ttu ekki a vera, en eir eru flestir haldi bandarkjastjrnar Guantanamo herstinni. Einhverjir tugir eru haldi Havanastjrnarinnar. a breytir v ekki a barnadaui ar er minni en sjlfum Bandarkjunum og heilsugsla til fyrirmyndar og stendur llum til boa keypis. etta rtt fyrir nr 50 ra harkalegt viskiptabann Bandarkjanna.

Hva tekur vi er erfitt a segja. Lklegt er a Ral Castro, brir Fidels og einn af sustu byltingarmnnunum sem eftir eru taki vi til skamms tma. En ar sem Ral er lka farinn a eldast er lklegt a einhver af yngri kynslinni, svo sem Roberto Robbina, utanrkisrherra, taki vi eftir nokkur r. Stjrnin mun ekki hrynja Havana, bandarkjastjrn reyni sitt besta til a stula a upplausn Kbu. Vissulega m bast vi einhverjum breytingum lklega veri r hgfara. Kbumenn vilja einhverjar breytingar, en a sasta sem eir vilja er a kbverska mafan Miami taki yfir landi. Ef Barak Obama nr kjri sem Bandarkjaforseti er ekki lklegt a efnahagsvingununum veri lyft, allavega undi ofan af eim. Ni McCain hins vegar kjri er lklegt a nokku breytist. Kbverska mafan hugsar sr lklega gott til glarinnar nna og gtu keyrt af sta nja hrinu hryjuverka landinu. En essi mafa ntur ekki nokkurs stunings meal banna Kbu. eirra vegna f eir vonandi a ra samflag sitt eigin forsendum, halda a besta r byltingunni og bta a sem miur fer. g er mtulega bjartsnn a a takist fi eir fri til ess fr yfirgangi bandarkjamanna.


mbl.is Kom fum vart
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Grgisving slands?

Miki er dapurlegt a sj a grgisvingin slandi virist n vera komin inn dmskerfi. Hvaa "rsir" voru gerar vikomandi einstaklinga? g veit ekki betur en a "rsirnar" vru rttmt gagnrni rherra sem misbeitti valdi snu. Srstaklega hrsnina, ar sem vikomandi rherra var hluti af rkisstjrn sem setti hina alrmdu 24 ra reglu, sem geri a a verkum a essi unga kona gat ekki fengi dvalarleyfi t mann sinn. Auvita tti hn a f dvalarleyfi, enda er 24 ra reglan frnleg. En essu var "redda" af rherra me hrafer til rkisfangs. Ein regla fyrir ppulinn og nnur regla fyrir innvikluu. Fyrir etta var Jnna Bjartmarz rttilega gagnrnd. essi ungu hjn lenda ar auvita milli, en g veit ekki til ess a nokkur hafi rist au persnulega. Hins vegar virast au n dma sig sjlf me essari frnlegu mlsskn, sem g get ekki anna en tali hreina grgi vegna upphanna sem au fara fram fr okkur eigendum tvarpsins. Virist vera illu heilli hluti af grgisvingunni. Ef markmii var a f "uppreisn ru" hefi veri auvelt a fara fram 1 krnu miskabtur og mlskosta greiddan. Nei, a virist ekki vera markmii heldur vonin um a komast peningakistu landsmanna.
mbl.is Meiyraml gegn Kastljsi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vi skilgreinum okkur ekki sem vinstri flokk

Hjlp. Crying Hva hefur komi fyrir samtkin sem g tk tt a stofna fyrir 20 rum? Er virkilega svo illa komi fyrir stdentum slandi a menn skammist sn fyrir a hafa plitskar skoanir? , , m ekki styggja neinn? Hvaa aumingjaskapur er etta? Stdentar Hskla slands er ekki skemmtinefnd framhaldsskla. SH eru hagsmunasamtk stdenta og v eli snu plitsk. g skammaist t Vku sasta bloggi, enda er sauagra tungunarstvar Sjlfstisflokksins gersamlega alandi og ferjandi (m g heldur bija um "snarvitlausa" en skemmtilega fgahgrimenn eins og la Bjrn Krason, sem var stdentabarttunni aeins undan mr, hann skammaist sn allavega ekki fyrir a vera hgrimaur). En mikil eru vonbrigi mn me flagi "mitt" Rskvu, ef a Lilja Gurn Jhannsdttir er dmiger fyrir frammmenn ar dag. Hn segir vitali vi Moggan: "Vi leggjum herslu jafnrtti allra til nms og mgulega telst a vinstra megin en vi skilgreinum okkur ekki sem vinstri flokk". Fyrri hlutinn er bara almennt japl mean seinni hlutinn er skelfilegur. Lilja, Rskva heitir fullu nafni "Rskva, samtk flagshyggjuflks Hskla slands". au voru stofnu sem samtk vinstrisinnara stdenta. Ori flagshyggja skrskotar til vinstri, enda virkar a sem bein ing orinu socialism (flags-hyggja). Ef ea flagar nir vilja breyta flaginu og stofna Rskvu, samtk hugamanna um skemmtanir og prfaskil vi Hskla slands" er allavega lgmark a berir fram tillgu ess efnis aalfundi flagsins.

Stdentabarttan er eli snu plitsk. vissulega fari hagsmuni plitskra samtaka stdenta oft saman (eins og t.d. sveitarstjrnum ar sem oft er samkomulag um flest ml) skilur vissulega milli. Og lfskoanir stdenta ra ar mestu hvernig teki er greiningsmlunum. SH er v plitsk stofnun og Rskva plitskt flag stdenta (NB, ekki flokksplitskt, ar er mikill munur , samtk vinstrisinnara stdenta hafa aldrei veri flokksplitsk). Ef menn vilja starfa nemendari eru flestar nmsbrautir me slk. Svo eru einnig flest nmsbrautaflg me skemmtinefndir. En stdentabarttan a vera plitsk. Stdentar hafa gengum sguna veri fararbroddi fyrir rttkum breytingum og framfarasinnuum skounum. Og oft hefur bartta stdenta veri aljleg. etta er eitthva sem stdentar eiga a vera stoltir af, ekki reyna a fela sig bak vi einhverja "plitska" grmu. Hvar er krafturinn, hvernig stendur v a SH geri ekki allt vitlaust egar Afganskur stdent var dmdur til daua fyrir a dreifa bklingi meal samstdenta sinna um rttindi kvenna? etta kemur stdentum vi, etta kemur slendingum vi v peningar almennings eru sendir til a lappa upp rkisstjrnina sem stafesti ennan dauadm. Hvar voru mtmlin vi utanrkisruneyti? Hvers vegna var Ingibjrg Slrn ekki tekin teppi af stdentum og ess krafist a vi slenska rkisstjrnin htti llum stuningi vi rkisstjrn Afganistan ef stdentinn vri ekki ltin laus egar? Ea voru menn svo uppteknir barttunni um hvort prfrlausnum vri skila vikunni fyrr en seinna a eir hfu ekki tma til a vesenast svona mli sem "kmi stdentum hvort sem er ekki beint vi"?

hr s stappa Rskvu, vil g treka a menn lti sr ekki detta hug a styja Vku, sem eru miklu verri. Stdentar, fari v endilega kjrsta og merki vi Rskvu, en gerist lka endilega virk flaginu og hindri a Rskva breytist skemmtiklbb. Enda er miklu meira gaman a skemmta sr eftir gan barttudag! Cool


mbl.is fingabir?: Plitsk tengsl „mta“
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Mr kemur etta ekki vi

dag og morgun eru kosningar til Stdentars Hskla slands (SH). a er ngjulegt a flag sem g tk tt a stofna fyrir 20 rum s vi stjrnvlin SH og er a a sjlfsgu von mn a Rskva vinni annan gan sigur n. En a er ekki a sem mig langar a fjalla um hr, mig langar a fjalla um essa rttu a "stdentar eigi ekki a skipta sr a mlum sem koma eim ekki vi". Kveikjan a essum skrifum var strg grein sem g s bloggi Bryndsar Hlversdttur og nota g hr a uppistu komment sem g kom fram me su hennar.

Vaka, flag "lrissinnara" stdenta er me a stefnu sinni a SH eigi aldrei a fjalla um ml sem "koma stdentum ekki beint vi", .e. eigi einungis a fjalla um lnaml stdenta, hsnisml eirra, prfaml og bkakost. SH megi t.d. aldrei lykta gegn fjldamorum rskum borgurum sem framkvmd hafa veri me stuningi "hinna viljugu ja", ..m. okkar slendinga. etta "plitska japl" meal stdentahreyfinga er besta falli hlgilegt og raun mgun vi barttu stdenta fyrir mannrttindum og farmfrum mannkynssgunni. Auvita eiga stdentar og fulltrar eirra a hafa skoanir og sjlfsagt a eir og stofnanir eirra taki tt plitskri umru.

essi stefna er ekki n og Vaka var ekki alltaf svona "plitsk". essi "plitska" plga kom fyrst inn stdentahreyfinguna fr framsknarmnnunum sem stofnuu Flag Umbtasinnara Stdenta fyrir nr 30 rum. egar a flag var dautt vegna plitsks sinnuleysis flaga eirra og klofnings (sj t.d. etta), s Vaka sr leik bori a taka upp etta "plitska" bull til a fela vinslar hgriskoanir snar. g get teki tv dmi um frnleika essa. Vi vinstrimenn brum upp lyktunartillgu stdentarsfundi ri 1988 ess efnis a Stdentar Hskla slands (SH) lsti yfir stuningi vi barttu stdentasamtaka ANC gegn Apartheid stjrninni Suur Afrku. verandi formaur SH, Sveinn Helgi Sveinsson, bar egar upp frvsunartillgu (sem endanum var samykkt 16-14) ar sem etta vri ml sem kmi stdentum slandi ekkert vi! Eftir hvaarifrildi mn og Sveins Andra fundinum lt Sveinn m.a.s. bka a a kmi ekki til greina a styja vi baki hryjuverkasamtkunum ANC! Anna dmi um ennan frnleika var egar Rskvuliar SH bru upp tillgu um a ri tki mti fulltrum stdenta fr Tkkslvaku, sem voru framarlega barttunni gegn einrisstjrn kommnista, og lstu yfir stuningi vi lrisbarttu eirra. essu vsai meirihluti Vku lka fr og a kom v hlut Rskvu a bjarga mannori slenskra stdenta og taka mti Tkkaslvkunum. Til a toppa etta svo var SH ein af fum samtkum stdenta heiminum sem ekki mtmltu fjldamorum knverskra stjrnvalda stdentum 1989.

Ungt flk a vera rttk samviska samflagsins. Sjlfsagt er a stdentar su ar fararbroddi. a er v frnlegt a samtk stdenta tiloki ml sem fjalli ekki um "bein" hagsmunaml eirra. Slkt gerir ekkert anna en a senda dapurleg skilabo til sku landsins um a vera ekki a ibba sig um eitthva sem eim "kemur ekki vi". a kemur okkur vi a kvenstdentar sem ekki eru huldir fr toppi til tar rak f sru andliti og er jafnvel nauga og drepi. a kemur okkur vi a taka eigi stdent Afganistan af lfi fyrir a eitt a dreifa grein um kvenrttindi og slam. Vi erum tttakendur strinu Afganistan. Stdentar eiga a vera berjandi dyr utanrkisruneytisins og krefjast ess a stjrnvld Afganistan frelsi ennan stdent. Veri a ekki gert eigum vi egar sta a htta llum stuningi vi stjrnvld Afganistan og gera a opinberlega. etta kemur okkur vi. etta kemur stdentum vi. Og etta er ml sem SH a taka upp arma sna, v etta er samhengi hlutanna miklu mikilvgara en hvort prflausnum er skila einni viku fyrr ea sar. Stdentar eiga a vera fararbroddi essari barttu. a er v dapurlegt til ess a hugsa a a skuli vera stefna flaga stdenta a "etta komi okkur ekki vi" og v eigi ekki a skipta sr a essu.

Mtan um nta gjaldmiilinn

a virist tsku nna a tala um hversu nt krnan s. Vissulega er krnan of sterk dag og vissulega er ltill gjaldmiill vikvmur fyrir sveiflum. Og vissulega er vaxtaokri a slaga marga. etta er ekki sst vegna ntrar hagstjrnar Sjlfstisflokksins. a virist v freistandi a htta essu baksi me krnuna. etta er hins vegar strhttuleg skoun.

llum gjaldmilum fylgir kostaur og s kostaur hverfur ef land leggur niur gjaldmiil sinn og tekur upp "aljlegan gjaldmiil" eins og t.d. Evru. En, til ess a efnahagskerfi passi saman gjaldmilasvi urfa efnahagssveiflurnar a vera svipaar llu svinu. ann htt m fra sterk rk fyrir v a t.d. Frakkland og skaland eigi a sameinast einu gjaldmilasvi. En a er fjarsta a slenska hagkerfi s svipa og evrusvi. Eitt "asymmetric" sjokk (t.d. hrun fiskistofnum) gti rsta efnahagskerfi lands ef ekki er mguleiki gengisfalli. a er augljst a Evrpubankinn myndi aldrei hega peningastefnu sinni eftir sveiflum slensku efnahagskerfi. tflutnisatvinnuvegirnir gtu v hruni einu bretti (og keyptir upp tslu) og slenska hagkerfi myndi aldrei bera sitt barr eftir a.

loka ratug 20. aldarinnar batt Argentna gjaldmiil sinn vi bandarska dollarann. Allt gekk okkalega um tma, en san gerust skpin. Fyrst var verblga meiri en dollarasvinu, sem ddi einfaldlega a samkeppnishfni argentnsks tflutnings lkkai snarlega (til a halda rauntekjum urfti a hkka laun starfsmanna n ess a tflutningstekjur hkkuu mti). Nst fr efnahagskerfi gegnum verhjnun (.e. vrur lkkuu veri) sem gekk endanlega af innlendum inai dauum. Verhjnunin leiddi til eftirspurnarkreppu innanlandsmarkai (hvers vegna a kaupa vru dag ef bst vi a hn lkki veri morgun), sem jk enn efnahagskreppuna. var efnahagskerfi ein rjkandi rst, me fjldaatvinnuleysi og fjldamtmlum. Loksins komst rkisstjrn til valda og bjargai v sem bjarga var me strfelldri gengisfellingu (reyndar allt of seint en a er nnur saga). essu tilfelli hfu Argentnumenn ekki teki upp dollarann alfari og gtu v bjarga sr fyrir horn. Menn eru a tala hr um a fella niur slensku krnuna og taka upp evru. gtum vi ekki einu sinni bjarga okkur fyrir horn eins og Argentnumenn gtu.

a tti v a vera ljst a rtt fyrir mikinn kosta vi a halda krnuna er httan v a leggja hana niur einfaldlega of mikil til a gera a. Slkt vri fjrhttuspil ar sem gtir tapa llu. a er hins vegar ljst a ekki myndu allir tapa v a leggja niur krnuna. a m fra sterk rk fyrir v a fjrmlakerfi hefi af v hag. ess vegna er umran komin fullt. Pssum okkur v a leggja ekki slenska hagkerfi undir me v a leggja krnuna niur. etta virist allavega hagfringurinn Geir Haarde skilja (enda stti hann sama skla og g!). En eitthva virist plitsk skhyggja blinda sumum um sn, srstaklega Samfylkingarmnnum.


mbl.is Stendur ekki til a skipta um gjaldmiil
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Höfundur

Guðmundur Auðunsson
Guðmundur Auðunsson

Vill leggja sitt af mörkum til að byggja upp nýtt samfélag jöfnuðar og réttlætis.

mummi[á]btinternet.com

Okt. 2017
S M M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband